27η Ιανουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος. Θυμάμαι, άρα υπάρχω

Είσοδος στο στρατόπεδο. » Η Εργασία Απελευθερώνει»

Τα κελιά των μελλοθάνατων

Ο τοίχος των εκτελέσεων
Η μυρωδιά του θανάτου παραμένει μέχρι σήμερα

Θυμάμαι, άρα υπάρχω! Tου Κώστα Γακίδη (Αυγή, 27.1.2010)

«Ποτέ ξανά Άουσβιτς!», «δεν ξεχνάμε!» επαναλάβαμε με ένα στόμα μια φωνή όσοι επώνυμοι και ανώνυμοι τιμήσαμε την περασμένη Κυριακή τη μνήμη των Εβραίων συμπολιτών μας, θυμάτων του Ολοκαυτώματος, στον τόπο όπου άρχισε, πριν από 68 χρόνια, το ανείπωτο μαρτύριό τους, στην πλατεία Ελευθερίας της Θεσσαλονίκης.

Το Κολαστήριο του Άουσβιτς εκκενώθηκε μεταξύ 17 και 23 Ιανουαρίου και περίπου 60.000 κρατούμενοι εξαναγκάστηκαν σε πορείες θανάτου προς τη Δύση. Στα στρατόπεδα του Άουσβιτς παρέμειναν συνολικά περίπου 7.500 φυλακισμένοι, οι οποίοι, λόγω ασθένειας και φυσικής εξάντλησης, ήταν αδύνατο να ακολουθήσουν την πορεία. Περισσότεροι από 300 τουφεκίστηκαν επί τόπου, ενώ την προγραμματισμένη εξόντωση των υπόλοιπων απέτρεψε η ταχεία προέλαση του Κόκκινου Στρατού.

Οι σκελετωμένοι επιζώντες του Άουσβιτς Ι Μόνοβιτς, του βασικού  στρατοπέδου εξόντωσης των «Untermenschen», δηλαδή των «κατώτερων φυλετικά πλασμάτων» ή «υπανθρώπων» -πιθανή απειλή για την ανωτερότητα και την κυριαρχία των Αρείων Ναζί- απελευθερώθηκαν το μεσημέρι της 27 Ιανουαρίου 1945 από την 60ή Στρατιά του Κόκκινου Στρατού με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Πάβελ Κουρότσκιν. Τις επόμενες μέρες πέθαναν περίπου 200 από τους επιζώντες του Άουσβιτς, λόγω της κτηνώδους κακοποίησής τους από τους Ναζί, παρά την ιατρική βοήθεια που τους παρασχέθηκε.

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφάσισε στις 2 Νοεμβρίου 2005 να ανακηρύξει την 27η Ιανουαρίου Διεθνή Ημέρα Μνήμης για τα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η απόφαση αυτή καλεί «τα κράτη – μέλη να επεξεργαστούν προγράμματα εκπαίδευσης που θα μεταδώσουν στις μελλοντικές γενεές τα διδάγματα του Ολοκαυτώματος και να βοηθήσουν να προλαμβάνονται πράξεις γενοκτονίας».

Πώς όμως αυτό το βαρύ καθήκον της μνήμης μπορούν να το προσλάβουν ως ιστορικό γεγονός οι νέες γενιές που τις μεγαλώνουν είτε με την ιστορική αμνησία είτε με την επιλεκτική μνήμη και την εθνικιστική υπερμνησία; Και μάλιστα, σε μια χώρα όπου οι Εβραίοι ανήκουν στις «λευκές σελίδες» της επίσημης Ιστορίας, ενώ εξοντώθηκε το 85% από αυτούς στα χιτλερικά στρατόπεδα θανάτου.

Καθώς μάλιστα πολλαπλασιάζονται οι επιθέσεις μιας αναδυόμενης, ρατσιστικής, αντισημιτικής και ξενόφοβης ακροδεξιάς, όπως ο διπλός εμπρησμός της συναγωγής στα Χανιά -απαιτείται, τουλάχιστον, εγρήγορση.

Όπως γράφει ο Τέοντορ Αντόρνο στο δοκίμιό του, Η Εκπαίδευση μετά το Άουσβιτς, «κάθε συζήτηση γύρω από τα ιδεώδη της Εκπαίδευσης είναι τετριμμένη και ασυνεπής συγκρινόμενη με αυτό το μοναδικό ιδεώδες: ποτέ ξανά Άουσβιτς. Ήταν η βαρβαρότητα που όλη η Εκπαίδευση αντιμάχεται. Κάποιος μιλά για την απειλή μιας υποτροπής στη βαρβαρότητα. Αλλά δεν είναι μια απειλή -το Άουσβιτς ήταν αυτή η υποτροπή. Και η βαρβαρότητα συνεχίζει όσο οι βασικές συνθήκες που ευνόησαν αυτή την υποτροπή εξακολουθούν, σε μεγάλο βαθμό, να μην έχουν αλλάξει. Αυτός είναι ο καθολικός τρόμος. Η κοινωνική πίεση εξακολουθεί να υφίσταται, αν και ο κίνδυνος παραμένει αόρατος στις μέρες μας. Ωθεί τους ανθρώπους στο ανείπωτο, το οποίο αποκορυφώθηκε σε παγκόσμια–ιστορική κλίμακα στο Άουσβιτς».

Το ερώτημα, επομένως, πώς προσεγγίζουμε-προσλαμβάνουμε το Ολοκαύτωμα, χωρίς να καταντά μαρτυρολόγιο, αν και δεν είναι καινούργιο, είναι ωστόσο κρίσιμο και απαιτεί πρωτότυπες απαντήσεις, καθώς «η κοινωνική πίεση ωθεί τους ανθρώπους στο ανείπωτο» και μαζικά εγκλήματα εξακολουθούν να διαπράττονται. Δεν είναι τυχαίο ότι η διεθνής πρακτική για την προσέγγιση του Ολοκαυτώματος σχοινοβατεί ανάμεσα στη «βιωματική προσέγγιση», τη «μοναδικότητα» και σε μια επικίνδυνη «σχετικοποίηση» της γενοκτονίας που, τελικά, καταλήγει στον αναθεωρητισμό, σε συμψηφισμούς μαζικών εγκλημάτων, στο ξέπλυμά τους.

«Πρέπει κανείς να γνωρίζει τους μηχανισμούς που καθιστούν τους ανθρώπους ικανούς για τέτοιες πράξεις και να μοχθήσει ξυπνώντας την κοινή συνείδηση γύρω από αυτούς τους μηχανισμούς, ώστε να αποτρέψει τους ανθρώπους από το να γίνουν ξανά έτσι», όπως σωστά τονίζει ο Αντόρνο.

Ο Κώστας Γακίδης είναι πολιτικός μηχανικός και ηθοποιός.

Πηγή φωτογραφιών: art-gia-ta-mpaza.blogspot.com

Advertisements

~ από dikaiomatansyn στο 28 Ιανουαρίου, 2010.

Ένα Σχόλιο to “27η Ιανουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος. Θυμάμαι, άρα υπάρχω”

  1. […] Φωτογραφίες από το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβι… […]

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.

 
Αρέσει σε %d bloggers: