Οι πρόσφυγες ….πέρα από αριθμούς (Άρθρο της Σταυρούλας Συράκου στην Ενέδρα, τεύχος 43)

Αυτές τις δύσκολες μέρες, μία φράση έχει καθιερωθεί για τους πρόσφυγες: «είναι πολλοί». Πάνω σ’ αυτές τις δύο λέξεις έχει στηθεί το πογκρόμ των ημερών μας, πάνω στις δύο αυτές λέξεις επιχειρηματολογεί τόσο η κυβέρνηση όσο και η αντιπολίτευση –από το ΛΑΟΣ ίσαμε το ΠΑΣΟΚ- για τα νέα μέτρα εναντίον τούτων «των πολλών». Πάνω σ’ αυτή τη φράση στηρίζονται τα τείχη της Ευρώπης, τα νέα οχυρά και οι νέοι οπλισμοί της, η «μεταναστευτική πολιτική της» εναντίον τούτων «των πολλών». Και τόσο η Ευρώπη όσο και η Ελλάς «γνωρίζουν» από πρώτο χέρι ότι οι πρόσφυγες είναι πολλοί. Κι ας μην τους προσφωνούν με τ’ όνομα τους γιατί ξέρουν, κι ας τους «κολλάνε» περίεργες ταμπέλες ,όπως «λαθραίοι», «πράκτορες», «εγκληματίες», «τυχοδιώκτες», «παράνομοι», «ξένοι». Γιατί ξέρουν. Ξέρουν ότι ο πρόσφυγας είναι άνθρωπος, ενώ ο άλλος είναι σκιάχτρο. Όπως άλλοτε, την εποχή των βασιλιάδων, που η πολιτισμένη Ευρώπη έφτιαχνε σκιάχτρα για να ξορκίζει το κακό, το κακό της μοίρας της, τότε που κυνηγούσανε τις Μάγισσες και τους Οβραίους, αυτούς που φέρνανε τις συμφορές και τις πανούκλες στους λαούς, έτσι και σήμερα , που η Ευρώπη την ξαναπαντάει αυτή τη μαύρη μοίρα, ως εκ θαύματος ξαναπαντάει και τον Οβραίο . Μοναχά που σήμερα ο Οβραίος είναι ο «λαθραίος».

Οι λέξεις και οι αριθμοί

Στην πρώτη τάξη του σχολείου μαθαίνουμε κάτι που αργότερα συνήθως το ξεχνάμε. Μαθαίνουμε ότι όλα τα πράγματα δεν είναι μετρήσιμα, π.χ το να πεις «δύο κόκκινα» ή «τρεις ισότητες» είναι ά-λογο, όπως μαθαίνουμε και ότι οι ποσότητες είναι συμπληρωματικό στοιχείο ενός πράγματος, που δεν μας λέει τίποτα για την ποιότητα του, πχ μπορούμε να πούμε «Λόλα, να ένα μήλο» ή δύο ή εκατό, αλλά δεν μπορούμε να πούμε «Λόλα, να ένα» και να περιμένουμε ότι η Λόλα θα καταλάβει

Το εάν λοιπόν οι μετανάστες και οι πρόσφυγες είναι τόσοι δεν μας λέει από μόνο του και πολλά πράγματα για το φαινόμενο της μετανάστευσης. Τα μεγέθη βεβαίως είναι ένα σημαντικό συμπληρωματικό στοιχείο των κοινωνικών φαινομένων που μας υποδεικνύει όμως τη σοβαρότητα τους και όχι το περιεχόμενο τους. Ο αριθμός τάδε λοιπόν δεν μπορεί να μας πει τι είναι μεταναστευτικό φαινόμενο, όπως και ο αριθμός 15% δεν μπορεί να μας πει τι είναι ανεργία.

Γιατί εστιάζουν όμως όλοι, από την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση ως την ΕΕ και τα ΜΜΕ στα μεγέθη της μετανάστευσης και όχι στην ουσία της; Γιατί οι αριθμοί τρομάζουν και κάτω από τον τρόμο κρύβουν τα νοήματα. Τι καταλαβαίνουμε όταν ακούμε ότι «ένα εκατομμύριο λαθρομετανάστες έχει η Ελλάδα»; α) ότι μιλάμε για κάτι μεγάλο, άρα επείγον, β) ότι μιλάμε για κάτι παράνομο, άρα επικίνδυνο. Η επίσημη λοιπόν πολιτική ταυτίζει τον μετανάστη και τον πρόσφυγα ευθύς εξαρχής με τον επικίνδυνο, τον εγκληματία. Γι’ αυτό τους πρόσφυγες στα λιμάνια μας δεν τους περιμένουν ειδικές υπηρεσίες, αλλά αστυνόμοι και συνοριοφύλακες.. Και είναι αυτοί που θ’ αποφανθούν με αμετάκλητο τρόπο ποιος είναι προσφυγας, ποιος μετανάστης, ποιος θα μείνει και ποιος θα φύγει, που θ’ αποφανθούν για το ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι και θα ορίσουν ποια θα είναι και η μοίρα τους. Οι αριθμοί όμως και οι στατιστικές αποκρύπτουν και κάτι ακόμα : τις ευθύνες της πολιτισμένης Δύσης για την εξαθλίωση τούτων των αθλίων.

Πρόσφυγας

Τα νέα μεταναστευτικά ρεύματα που καταφθάνουν στην Ευρώπη, οι «άθλιοι» της Πάτρας και του Αγ. Παντελεήμονα, οι εξαθλιωμένοι της Μενάνδρου, οι «δούλοι» της νέας Μανωλάδας, έρχονται κυρίως από τις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Προφανώς δεν έρχονται για να «αλώσουν την τιμημένη μας πατρίδα» ούτε όμως έρχονται πλέον για τ’ όνειρο, για να «πιάσουν την καλή», όπως έρχονταν οι μετανάστες-στριες στις αρχές της δεκαετίας του ‘90.

Αυτοί «οι φτωχοδιάβολοι» έρχονται και στοιβάζονται στα λιμάνια μας και στα ερείπια των γειτονιών μας, όχι γιατί κρίνουν πως αυτή είναι η καταλληλότερη επιλογή, αλλά γιατί δεν έχουν άλλη επιλογή. Αυτοί, οι πρόσφυγες, ορμούν στα ναρκοθετημένα σύνορα μας, όχι γιατί επιλέγουν μια καλύτερη ζωή, αλλά γιατί προσπαθούν να ζήσουν. Πρόκειται για οικονομικούς πρόσφυγες, πολιτικούς πρόσφυγες, ακόμα και περιβαλλοντολογικούς πρόσφυγες. Πρόκειται για ανθρώπους που προσπαθούν να γλιτώσουν από δικτατορίες που στηρίζει η Δύση (ενδεικτικά: Πακιστάν), από πολέμους που διεξάγει η Δύση (ενδεικτικά: Αφγανιστάν, Ιράκ), από εμφύλιες συγκρούσεις, που «βολεύουν» τη Δύση (ενδεικτικά: Σιέρα Λεόνε), από την πείνα για την οποία σε μεγάλο βαθμό ευθύνεται η Δύση (ενδεικτικά …αφρικανική Ήπειρος). Πρόκειται για εκείνους τους «βαρβάρους», που προσπαθούν να γλιτώσουν από τον «πολιτισμό» που η Δύση εξάγει χρόνια τώρα στην Ανατολή. Προφανώς και δεν αναφέρομαι γενικά στους «δυτικούς», αλλά στην ιμπεριαλιστική πολιτική που εφαρμόζουν τα δυτικά κράτη στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική, είτε με τον πόλεμο είτε με την οικονομική διείσδυση. Αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν πλέον παρά να επιλέξουν κυριολεκτικά ανάμεσα στο θάνατο και στη φυγή. Γι’ αυτό καταφθάνουν – όταν τα καταφέρνουν- απολύτως εξαθλιωμένοι, χωρίς καθόλου πόρους και χωρίς τις περισσότερες φορές να έχουν προνοήσει να κατευθυνθούν εκεί που υπάρχουν τα αυτοοργανωμένα δίκτυα αλληλεγγύης των μεταναστών.

Ακόμα περισσότερο, είναι εξαιρετικά δύσκολο πλέον να φτάσουν εκεί που υπάρχουν τα οργανωμένα δίκτυα αλληλεγγύης, λόγω του ιδιότυπου μοιράσματος που επιχειρείται στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ποσοστώσεις και Σύμφωνο του Δουβλίνου), που δεν επιτρέπει στους πρόσφυγες να μετακινηθούν ελεύθερα. Τα δίκτυα αλληλεγγύης των μεταναστών και των προσφύγων έχουν παίξει και παίζουν ακόμα πολύ σημαντικό ρόλο, καθώς, λειτουργώντας ως αυτόνομοι χώροι υποδοχής, φροντίζουν για την όσο το δυνατόν πιο ομαλή προσαρμογή των νεοφερμένων στη νέα πραγματικότητα και τους κρατούν μακριά από την εξαθλίωση- άρα και την παραβατικότητα. Η πολιτική του βίαιου και εν πολλοίς αυθαιρέτου καταμερισμού των προσφύγων στην Ευρώπη σε συνδυασμό με τη σκλήρυνση των όρων για παροχή ασύλου καταδικάζει τους πρόσφυγες στην κατάσταση που αντικρίζουμε στον Αγ. Παντελεήμονα και στη Μενάνδρου, στα λιμάνια της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας. Από τη μία λοιπόν η Ευρώπη τους κρατάει δέσμιους της εξαθλίωσης μην αναγνωρίζοντας τους καν την ιδιότητα του πρόσφυγα και επιφυλάσσοντας τους τα πεζοδρόμια και τις πλατείες της για χώρους υποδοχής, από την άλλη τους απαγορεύει τη διάχυση στην ευρωπαϊκή επικράτεια (Σύμφωνο του Δουβλίνου), δηλαδή τους απαγορεύει να μεριμνήσουν οι ίδιοι για την τύχη τους. Στην πραγματικότητα η Ευρώπη (και η Ελλάδα στο μέγιστο βαθμό) δεν έχει καμία απολύτως μεταναστευτική πολιτική. Όλη της η πολιτική σήμερα απέναντι στους πρόσφυγες βασίζεται στο δόγμα της απώθησης: φύλαξη των συνόρων και απώθηση προς τα πίσω. Μια πολιτική που είναι απάνθρωπη, ανεύθυνη, εξαιρετικά δαπανηρή και προφανώς (το προφανές βασίζεται αν θέλετε και στην εμπειρία των τελευταίων χρόνων) χωρίς να μπορεί να επιφέρει κανένα αποτέλεσμα. Η Ευρώπη αρνούμενη ν’ αναγνωρίσει στους ανθρώπους αυτούς την ιδιότητα του πρόσφυγα αρνείται να τους αναγνωρίσει το δικαίωμα στη ζωή. Η άρνηση αυτή δεν είναι αποτέλεσμα άγνοιας, αλλά συνειδητή πολιτική στάση, μία στάση με πολλαπλά οφέλη για την πολιτική και οικονομική εξουσία : της επιτρέπει ν’ αποκρύπτει και να συνεχίζει την εγκληματική εκμετάλλευση των λαών αυτών, της επιτρέπει να εκμεταλλεύεται για τη μεγιστοποίηση των κερδών της τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, τέλος, της επιτρέπει ν’ αποπροσανατολίζει την κοινωνία από τα πραγματικά προβλήματα ή ακόμα περισσότερο να ρίχνει τις ευθύνες για τα προβλήματα αυτά στους «εξαθλιωμένους».

Το πρόβλημα στις μέρες μας δεν μας χτυπάει την πόρτα από έξω, αλλά βρίσκεται στα θεμέλια των σπιτιών μας. Τα καράβια των εξαθλιωμένων καταδεικνύουν το μέγεθος του δικού μας προβλήματος, το μέγεθος της δύναμης του και της φρικαλεότητας του. Δεν λέω ότι μπορεί κάποια στιγμή ν’ αντικρύσουμε την ίδια μοίρα, αλλά ότι την έχουμε ήδη αντικρύσει. Εμείς είμαστε αυτοί «οι κολασμένοι», αλλά εμείς είμαστε και τούτοι «οι πολλοί». Το ερώτημα είναι αν θα πάμε προς τα μπρος ή θα «επαναπροωθηθούμε» προς τα πίσω….

Advertisements

~ από dikaiomatansyn στο 26 Αύγουστος, 2009.

Ένα Σχόλιο to “Οι πρόσφυγες ….πέρα από αριθμούς (Άρθρο της Σταυρούλας Συράκου στην Ενέδρα, τεύχος 43)”

  1. […] εδώ για να διαβάσετε τη […]

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.

 
Αρέσει σε %d bloggers: