FRONTΕΧ, δηλαδή πόλεμος

Άρθρο της Μαρίας Καλυβιώτου (Αυγή, 4.7.2009)

Δυναμική είσοδο στην Ευρώπης – φρούριο πραγματοποιεί η Ελλάδα, που υπέγραψε τη συμμετοχή της στον οργανισμό FRONTEX, η οποία την καθιστά μέρος ενός σκληρού κατασταλτικού μηχανισμού σε βάρος προσφύγων και μεταναστών. Πυρομαχικά, διόπτρες νυχτερινής όρασης, θερμικές κάμερες, περιπολικά παντός εδάφους, περιπολικά σκαφών, ραδιοεπικοινωνίες, ηλεκτροναυτιλιακός εξοπλισμός, συσκευές ανίχνευσης πλαστών-παραποιημένων εγγράφων και διατάξεις κρυπτοθέτησης, επιστρατεύονται ενάντια στα ανθρώπινα κύματα, που ταξιδεύουν προς μια μυθική ή πραγματική Δύση, μακριά από τον πόλεμο και τη φτώχεια. Την ίδια στιγμή, οι υπουργοί Εσωτερικών και Εμπορικής Ναυτιλίας έχουν προτείνει τη σύσταση εξειδικευμένου κέντρου για τα νοτιοανατολικά εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. στον Πειραιά.

Τι είναι ο FRONTEX

Πρόκειται για ένα ειδικό και ανεξάρτητο σώμα, υπεύθυνο για το συντονισμό επιχειρήσεων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ασφάλεια των συνόρων, που συστάθηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) 2007/2004 του Συμβουλίου. Τα κεντρικά γραφεία βρίσκονται στη Βαρσοβία από το 2004, ενώ έχει στην κατοχή του πάνω από 115 πλοία, 27 ελικόπτερα, 3 κινητές μονάδες ραντάρ, 23 οχήματα και αρκετά στελέχη «ειδικά» στη φύλαξη των συνόρων. Η λειτουργία του έχει διττό χαρακτήρα. Από τη μία, ένα στρατιωτικό τμήμα διενεργεί επιχειρήσεις σε διάφορα σημεία των ευρωπαϊκών συνόρων (Κανάρια, Μάλτα, Ιταλία) και από την άλλη χρησιμεύει ως υπηρεσία συλλογής πληροφοριών σχετικά με τις ροές μετανάστευσης.

Κομβικό σημείο των στόχων του είναι η παροχή στα κράτη – μέλη της αναγκαίας στήριξης για την οργάνωση κοινών επιχειρήσεων επαναπατρισμού. Ανάμεσα στα κυρίαρχα καθήκοντά του συγκαταλέγεται η αποστολή ομάδων ταχείας επέμβασης στα σύνορα των κρατών μελών καθώς και η θέσπιση μηχανισμού σύστασης ομάδων ταχείας επέμβασης στα σύνορα. Συνδέεται στενά με άλλους εταίρους της Κοινότητας και της Ε.Ε., αρμόδιους για την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων, όπως η EUROPOL, CEPOL, OLAF.

Αποτελεί έναν πολυδάπανο οργανισμό, με τον προϋπολογισμό του να ξεκινά από τα 6,2 εκατομμύρια ευρώ το 2005 και σήμερα να έχει εκτοξευθεί στα 100 εκατομμύρια ευρώ.

Ακρογωνιαίος λίθος της λογικής που διατρέχει τη σύσταση του οργανισμού είναι ο υψηλού επιπέδου έλεγχος και επιτήρηση, “τα οποία αποτελούν αναγκαία συνέπεια της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων στην Ε.Ε. και θεμελιώδη συστατικά χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης”, όπως αναγράφεται στην ιδρυτική του διακήρυξη. Για τον σκοπό αυτό, προβλέπεται η θέσπιση κοινών κανόνων για τις προδιαγραφές και τις διαδικασίες ελέγχου των εξωτερικών συνόρων.

Σαφώς ορίζεται ότι την ευθύνη για τον έλεγχο και την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων φέρουν τα κράτη – μέλη, ενώ ο οργανισμός διευκολύνει και καθιστά αποτελεσματικότερη την εφαρμογή. Την ίδια στιγμή, όμως, υπογραμμίζεται ότι “τα κράτη – μέλη απέχουν από οποιαδήποτε δραστηριότητα ενδέχεται να βλάψει τη λειτουργία του οργανισμού ή την επίτευξη των στόχων του”.

Το Διοικητικό του Συμβούλιο αποτελείται από έναν αντιπρόσωπο από κάθε κράτος-μέλος και δύο αντιπροσώπους της Επιτροπής. Η διάρκεια της θητείας τους είναι τετραετής με δυνατότητα άπαξ ανανέωσης. Στον οργανισμό μπορούν να συμμετάσχουν χώρες που συμμετέχουν στην υλοποίηση, εφαρμογή και ανάπτυξη του κεκτημένου της Σένγκεν.

Συνοπτική παρουσίαση των καθηκόντων

– Συντονίζει την επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων, ως προς τον έλεγχο των προσώπων

– Επικουρεί τα κράτη – μέλη στην εκπαίδευση των εθνικών συνοριακών φυλάκων, μεταξύ άλλων με την καθιέρωση κοινών προδιαγραφών εκπαίδευσης

– Πραγματοποιεί αναλύσεις κινδύνου

– Παρακολουθεί τις εξελίξεις των ερευνών σχετικά με τον έλεγχο και την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων

– Επικουρεί τα κράτη – μέλη σε περιπτώσεις που απαιτείται αυξημένη τεχνική και επιχειρησιακή συνδρομή στα εξωτερικά σύνορα

– Παρέχει στα κράτη μέλη την αναγκαία στήριξη για την οργάνωση κοινών επιχειρήσεων επαναπατρισμού

Βασίζεται στην ετοιμότητα και την προθυμία των κρατών μελών και των συνδεδεμένων χωρών εντός Σένγκεν να συμμετέχουν ενεργά στην επιχειρησιακή συνεργασία.

Εξοπλισμός – Νομιμοποίηση βίας με πυρομαχικά

Παρατηρώντας τον εξοπλισμό του οργανισμού, βλέπουμε ότι πρόκειται για έναν ισχυρό κατασταλτικό μηχανισμό, που λίγα έχει να ζηλεύει από τον στρατό: Πυρομαχικά, ραδιοεπικοινωνίες και ηλεκτροναυτιλιακός εξοπλισμός, συσκευές ανίχνευσης πλαστών-παραποιημένων εγγράφων, διόπτρες νυχτερινής όρασης (night vision goggles), διατάξεις κρυπτοθέτησης, θερμικές κάμερες (thermal cameras), περιπολικά παντός εδάφους και περιπολικά σκαφών.

Σαφώς νομιμοποιείται η χρήση βίας, συμπεριλαμβανομένων επιχειρησιακών όπλων, πυρομαχικών και εξοπλισμού, κατόπιν εγκρίσεως του κράτους-μέλους καταγωγής και του κράτους-μέλους υποδοχής, παρουσία συνοριοφυλάκων του κράτους – μέλους υποδοχής και σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του.

Κατά παρέκκλιση, “υπηρεσιακά όπλα, πυρομαχικά και εξοπλισμός δύνανται να χρησιμοποιούνται στα πλαίσια νόμιμης αυτοάμυνας, νόμιμης άμυνας των προσκεκλημένων υπαλλήλων ή τρίτων, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής”, χωρίς να τηρούνται οι περιορισμοί της προηγούμενης παραγράφου.

Το κράτος – μέλος υποδοχής, ωστόσο, δύναται να απαγορεύσει συγκεκριμένα υπηρεσιακά όπλα, πυρομαχικά και εξοπλισμό, με την προϋπόθεση ότι η νομοθεσία του παρέχει τις ίδιες διατάξεις για τους συνοριοφύλακές του.

Ομάδες ταχείας επέμβασης στα σύνορα

Οι δράσεις του οργανισμού υλοποιούνται από την Ελληνική Αστυνομία (υπουργείο Εσωτερικών) και το Ελληνικό Λιμενικό Σώμα (υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής). Ο οργανισμός μπορεί να αναλαμβάνει ο ίδιος, και σε συμφωνία με τα ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη, πρωτοβουλίες για κοινές επιχειρήσεις και πιλοτικά σχέδια.

Αιτήσει κράτους – μέλους και ιδίως σε εκείνες τις περιπτώσεις κρατών που αποτελούν πύλες εισροής μεταναστευτικών ρευμάτων, νομιμοποιούνται να παρέμβουν ομάδες ταχείας επέμβασης. Οι προσκεκλημένοι υπάλληλοι, δηλαδή οι υπάλληλοι του σώματος της συνοριοφυλακής των άλλων κρατών – μελών εκτός του κράτους – μέλους υποδοχής, που συμμετέχουν στις κοινές επιχειρήσεις και τα πιλοτικά σχέδια, ξεχωρίζουν από το κυανού χρώματος περιβραχιόνιο με το διακριτικό σήμα της Ε.Ε. και του οργανισμού.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ονομασίες των επιχειρήσεων, εμπνευσμένες από τη μυθολογία, που αντιστοιχούν σε σημαινόμενα με δυναμικό φορτίο, όπως “Ποσειδών”, Zarathustra, Jo Hydra, Jo Silence, Jo Amazon Redux, Jo Hammer, Argonauts.

Πρόγραμμα 2009

Το επιχειρησιακό πρόγραμμα για το 2009, όπου γίνεται ιδιαίτερη μνεία στην Ελλάδα, στοχεύει κυρίως στην περιοχή της Μεσογείου και του Ατλαντικού. Επίσης, στα Δυτικά Βαλκάνια και τα κανάλια προς την Ανατολική Ευρώπη, καθώς και στους απευθείας συνδέσμους με τις χώρες υψηλού κινδύνου. Στις “κόκκινες περιοχές” συγκαταλέγονται και οι: Κεντρική και ανατολική Μεσόγειος, Εύξεινος Πόντος, Βαλτική, ισπανικά Κανάρια Νησιά.

Οι επιχειρήσεις θα περιλαμβάνουν και συνεργασία με τις: Europol, Ευρωπαϊκή Αντιτρομοκρατική, EMSA, ESA, Interpol, IOM και UNHCR.

Πειραιάς: Έδρα του κέντρου για τη φύλαξη των συνόρων της Ν.Α. Μεσογείου

Ήδη από τον Δεκέμβρη, ο υπ. Εσωτερικών, Προκόπης Παυλόπουλος και ο υπ. Εμπορικής Ναυτιλίας, Αναστάσης Παπαληγούρας, έχουν υπογράψει συμφωνία με τον εκτελεστικό διευθυντή του οργανισμού Frontex κ. Iikka Laitinen, για τη διάθεση επιχειρησιακών μέσων που θα συμμετέχουν σε κοινές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που συντονίζει ο οργανισμός.

“Το Λιμενικό Σώμα θέτει ένα πλοίο ανοικτής θαλάσσης, ένα δικινητήριο αεροπλάνο, ένα δικινητήριο ελικόπτερο και ένα κινητό σύστημα παράκτιας επιτήρησης για επιχειρήσεις φύλαξης εξωτερικών θαλασσίων συνόρων της Ε.Ε. και ελέγχου της λαθρομετανάστευσης, όπου αυτές θα διεξάγονται εντός της Ε.Ε. υπό το συντονισμό του FRONTEX”.

Πρότειναν επίσης τη συγκρότηση ενός εξειδικευμένου κέντρου για τα νοτιοανατολικά εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε., για την αποτελεσματική φύλαξη των ευπαθών τμημάτων των εξωτερικών θαλασσίων συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και η έδρα αυτού του κέντρου, να είναι το λιμάνι του Πειραιά, επικαλούμενοι “την υποδομή που διαθέτει το ΥΕΝΑΝΠ και το Λιμενικό Σώμα, αλλά και την εμπειρία των στελεχών του από την πολύχρονη ενασχόλησή τους με τη διαχείριση εξωτερικών θαλασσίων συνόρων τόσο στην Ελλάδα όσο και σε επιχειρήσεις σε άλλα κράτη μέλη”.

Απολογισμός δράσης του Frontex για το 2008

Στους 596.252 ανέρχεται ο αριθμός των προσφύγων και μεταναστών που επαναπροωθήθηκαν στις χώρες προέλευσής τους, κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων του Frontex, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε το Δίκτυο Ανάλυσης του Οργανισμού. Μάλιστα, η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή των επαναπροωθήσεων, με συνολικό ποσοστό 24.54% επί του συνόλου, που αντιστοιχεί σε 146.337 ανθρώπους.

Όπως μπορεί κανείς να παρατηρήσει στον πίνακα που παρατίθεται, οι χώρες-πύλες εισόδου ρευμάτων μετανάστευσης είναι και αυτές που παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά επαναπατρισμού. Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία και Γαλλία, όλες με λιμάνια ανοιχτά στη Μεσόγειο και δευτερευόντως οι: Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Βέλγιο και Σουηδία, αποτελούν τα hot spots της δράσης του Οργανισμού.

O Frontex στην Ελλάδα

Ο Frontex έχει ξεκινήσει να επιχειρεί ήδη από το περυσινό καλοκαίρι και συγκεκριμένα στο Αιγαίο, με έδρα του τη Λέσβο. Έτσι, τους θερινούς μήνες του 2008, δύο πλοία του οργανισμού ανέλαβαν το συντονισμό των επιχειρήσεων του ελληνικού λιμενικού.

Μαρτυρίες προσφύγων που κρατούνταν στο κέντρο κράτησης της Παγανής, θέλουν «ειδικούς» του Frotnex να προσποιούνται ότι είναι μέλη Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και έτσι να ανακρίνουν τους πρόσφυγες για τις διαδρομές τους και τον τρόπο που έφτασαν στην Ελλάδα.

Φέτος, η παρουσία της Frontex θα είναι πιο ενισχυμένη στο νησί, αφού, εκτός από τα πλοία θα υπάρχει και ένα αεροπλάνο που στη διάθεσή του θα έχει θερμικές κάμερες, ώστε να εντοπίζει τις βάρκες των μεταναστών ακόμα και τη νύχτα. Ακολούθως, θα ειδοποιεί το ελληνικό λιμενικό, το οποίο με τη σειρά του θα προχωράει σε επιχειρήσεις «ασφαλούς αποτροπής».

Τι είναι οι Επιχειρήσεις Ασφαλούς Αποτροπής Εισόδου;

Στα θαλάσσια σύνορα, η ασφαλής αποτροπή εκτελείται έπειτα από επίσημη εντολή που εκδίδει το υπ. Εμπορικής Ναυτιλίας. Στην πράξη σημαίνει ότι μετά τον εντοπισμό της «επικίνδυνης» βάρκας, οι άνδρες του λιμενικού χρησιμοποιούν διάφορα μέσα για την αποτροπή της εισόδου στα ελληνικά χωρικά ύδατα: Προβολείς, σβήσιμο της μηχανής της βάρκας, ρυμούλκησή της προς τα ανοιχτά, αλλά ακόμα και κύκλους γύρω από αυτήν ώστε με τη δημιουργία έντονων κυματισμών η βάρκα -ακυβέρνητη πλέον- να παρασυρθεί από τον καιρό έξω από τα ελληνικά χωρικά ύδατα. Σε κάποιες περιπτώσεις, έχει αναφερθεί ακόμη και η χρήση πυροβόλου όπλου για εκφοβισμό.

Τα παραπάνω προκύπτουν από πληροφορίες που έχει απελευθερώσει στη δημοσιότητα το δίκτυο no border, το οποίο διοργανώνει πανευρωπαϊκό αντιρατσιστικό κάμπινγκ στη Λέσβο.

Δουβλίνο ΙΙ

Η Σύμβαση Δουβλίνο ΙΙ ορίζει πως άσυλο μπορεί να ζητηθεί μόνο στην πρώτη χώρα εισόδου. Εφόσον όμως οι χώρες της κεντρικής Ευρώπης δεν έχουν εξωτερικά σύνορα, στέλνουν συνεχώς τους αιτούντες άσυλο πίσω στις χώρες εισόδου για να κάνουν εκεί αίτηση. Έτσι, όταν κάποιος/α περνάει “παράνομα” τα σύνορα, συλλαμβάνεται και στη συνέχεια παίρνονται τα δακτυλικά του αποτυπώματα, τα οποία καταχωρούνται στη Euro duck, κοινή Ευρωπαϊκή βάση δεδομένων.

Στην Ελλάδα, αν και είναι μια από τις κύριες χώρες εισόδου προσφύγων και μεταναστών, το ποσοστό χορήγησης ασύλου δεν ξεπερνά το 1%. Επίσης, η ίδια η διαδικασία χορήγησης ασύλου εξωθεί στην παρανομία, αφού η Ελλάδα δέχεται αιτήματα ασύλου μόνο από πρόσωπα που βρίσκονται εντός της επικράτειάς της. Έτσι, κάποιος μπορεί να εισέλθει στη χώρα είτε παρανόμως, είτε με βίζα, με τη δεύτερη περίπτωση να καθίσταται αδύνατη, δεδομένου ότι αυτοί που έχουν ανάγκη ασύλου, δεν έχουν τη δυνατότητα να εκδώσουν τα απαραίτητα έγγραφα, ώστε να ταξιδέψουν νόμιμα. Επιπλέον, η διαδικασία της αίτησης στο Τμήμα Αλλοδαπών, έχει σημαδευτεί από εκμετάλλευση, βίαιη καταστολή, ακόμη και θανάτους.

Advertisements

~ από dikaiomatansyn στο 4 Ιουλίου, 2009.

 
Αρέσει σε %d bloggers: