Η νύχτα των παπαγάλων (της ακροδεξιάς)

Από τον «Ιό της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας»

Στις σημερινές πολιτικές συνθήκες της Ελλάδας, ο καταιγισμός δημοσκοπήσεων ανεξάρτητα από το αποτέλεσμά τους ενισχύει απροκάλυπτα τον δικομματισμό. Η υπόδειξη του ενός από τα δύο μεγάλα κόμματα ως πρώτου λειτουργεί προωθητικά, έλκει τους αναποφάσιστους και υποβοηθά τη δημιουργία ρεύματος νικητή, με τελικό αποτέλεσμα την αυτοδυναμία. Είναι χαρακτηριστικό ότι, όσο βρισκόταν μπροστά στις δημοσκοπήσεις η Νέα Δημοκρατία, το πάγιο ερώτημα των δημοσιογράφων προς τους εκπροσώπους του ΠΑΣΟΚ ήταν πώς είναι δυνατόν να μην καρπώνεστε εσείς τη φθορά της κυβέρνησης με τα σκάνδαλα κ.λπ. Θυμόμαστε όλοι ότι δεν υπήρξε φάση ισορροπίας. Μόλις πέρασε πρώτο δημοσκοπικά το ΠΑΣΟΚ, διατήρησε με ευκολία τη θέση αυτή, μέχρι την πρόσφατη εκλογική επικράτηση.

parrot

Οδηγό για την επικράτηση του ενός ή του άλλου κόμματος αποτελεί η λεγόμενη «παράσταση νίκης». Ο δείκτης αυτός δεν είναι τίποτα άλλο από την εντύπωση που έχουν οι πολίτες για το εκλογικό αποτέλεσμα βασισμένοι -πού αλλού;- στις δημοσκοπήσεις! Μέσω του μηχανισμού αυτού ο δημοσκοπικά «πρώτος» εξασφαλίζει και την εκλογική πρωτιά. Ο αντίρροπος μηχανισμός εντυπώσεων -που τον χρησιμοποιούν όσοι φαίνεται ότι χάνουν την πρωτοκαθεδρία- είναι ο δείκτης «καταλληλότητας», ο οποίος πάντα ενισχύει τον εκάστοτε πρωθυπουργό της χώρας.

Ολα αυτά τα ζήσαμε σε υπερβολικές δόσεις την τελευταία περίοδο. Και ήταν οι ίδιοι τηλεπαρουσιαστές που οδύρονταν καθημερινά για την αδυναμία των κομμάτων να διατυπώσουν το ευρωπαϊκό τους πρόγραμμα εκείνοι που ασχολούνταν αποκλειστικά με τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων και ρωτούσαν τους πολιτικούς μόνο γι’ αυτά. Είναι, άλλωστε, αυτός ο λόγος που κάθε μέσο ενημέρωσης έχει πλέον και τη δική του εταιρεία δημοσκοπήσεων, ενώ μετά τις εκλογές ξέσπασε πόλεμος ανάμεσά τους, πολύ οξύτερος από τον κομματικό ανταγωνισμό.

Μια βραδιά στο Mega

Για να διαπιστώσουμε τον τρόπο μετάδοσης των αποτελεσμάτων παρακολουθήσαμε το επιτελείο του Mega, το οποίο, σύμφωνα με τη διαφήμιση του σταθμού, πέτυχε «στο κεντρικό του δελτίο ρεκόρ όλων των εποχών».

Η αρχική δημοσκοπική εκτίμηση για μεγάλη νίκη του ΠΑΣΟΚ αποδόθηκε στη γαλάζια αποχή, ενώ μόλις διαπιστώθηκε η ανακρίβεια, υποβαθμίστηκε η νίκη της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αναβαθμίστηκε η κυβερνητική οριακή πλειοψηφία, χαιρετίστηκε η νίκη του ΛΑΟΣ σαν πιθανού συγκυβερνήτη, λοιδορήθηκε η αριστερά αλλά και οι νικητές Οικολόγοι.

*Στις 8 ώρες της εκπομπής οι δύο παρουσιαστές δεν αναφέρουν το όνομα Γιώργος Παπανδρέου. Μιλούσαν για Καραμανλή, Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ. Οταν έκανε τη δήλωση ο κ. Παπανδρέου, ο Πρετεντέρης σχολίασε: «Ηταν πιο μετριοπαθής απ’ ό,τι περίμενα και πιο μακροσκελής απ’ ό,τι χρειαζόταν».

Αντίθετα, η Μαρία Σπυράκη προέβλεπε ότι «η δήλωση Καραμανλή θα έχει πρωθυπουργικά χαρακτηριστικά».

*Ο Ηλίας Νικολακόπουλος τη φορά αυτή έπαιξε και ρόλο δημοσιογράφου, με ερωτήσεις και σχόλια στους ομιλητές, βοηθώντας στα «δύσκολα» τους δύο βασικούς παρουσιαστές Ολγα Τρέμη και Γιάννη Πρετεντέρη. Ούτως ή άλλως, βέβαια, η εταιρεία του έπεσε στα ίδια λάθη με τις υπόλοιπες.

*Στην αρχή: «Η διαφορά μεταξύ των δύο είναι 6,5 μονάδες. Μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη, αλλά μπορεί να είναι και λίγο μικρότερη».

*Και στη συνέχεια: «Η πρώτη επεξεργασία σε πραγματικά αποτελέσματα δείχνει ότι η διαφορά θα είναι κάτω από τις 6 μονάδες. Σαφώς είναι ευνοϊκότερη η εικόνα για τη Ν.Δ.».

*Η εκπομπή του Mega έληξε με τη διαφορά ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ. στις 4 μονάδες.

*Αυτό δεν εμπόδισε, βέβαια, και τους δύο εκπροσώπους των εταιρειών του Mega να επιχαίρουν για τις «ορθές» τους εκτιμήσεις. Πλην του Παύλου Τσίμα, κανείς άλλος δεν αναφέρθηκε στις δημοσκοπήσεις που επί μήνες έβγαζαν τη διαφορά από 3% μέχρι 5% και προτίμησαν να αποδώσουν τη διαφορά στο τελευταίο διάστημα με το τηλεγράφημα, την Ντόρα Μπακογιάννη και τα παιδιά Καραβέλα.

*Ο κ. Πρετεντέρης είπε, ωστόσο, ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός τού είχε πει of the record την ημέρα της συνέντευξής του ότι υπολόγιζε να χάσουν με 4%. Για να δείξει δηλαδή πόσο μέσα πέφτει ο πρωθυπουργός, τον «έδωσε» κανονικά τον Κ. Καραμανλή…

**Οι εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ επιμένουν πως είναι αυθαίρετο ότι έχει χρώμα η αποχή, μέχρι που τους επιβεβαίωσε ο ίδιος ο κ. Νικολακόπουλος μετά τις 9 το βράδυ, όταν αποδείχτηκε το λάθος: «Ενας λόγος για τον οποίο υπήρξε η υπερεκτίμηση στο ποσοστό του ΠΑΣΟΚ είναι ότι εκτιμήσαμε ότι η κύρια αποχή ήταν από ψηφοφόρους της Ν.Δ. (!). Τώρα, όμως, βλέπουμε ότι η αποχή είναι πολύ λιγότερο κομματικά χρωματισμένη. Πλήττει τους ψηφοφόρους όλων των κομμάτων».

*Θεοδωρικάκος: «Επειδή όλοι κρινόμαστε, αυτή τη φορά βγαίνει το συμπέρασμα ότι πρέπει επιτέλους να υπάρχει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις δημοσκοπήσεις».

*Αδ. Γεωργιάδης: «Θέλω να συγχαρώ τις εταιρείες δημοσκοπήσεων που ήταν τόσο ακριβείς».

*Πρετεντέρης: «Οχι όλες (;). Σε καθημερινή εφημερίδα υπήρχε πριν ένα μήνα δημοσκόπηση που έβγαζε 41,5% το ΠΑΣΟΚ και 34% Ν.Δ. Το θυμίζω και περιμένω αύριο τη συγνώμη της» (σ.σ.: ήδη η εταιρεία απάντησε).

*Από τα καλύτερα της βραδιάς:

*Πρετεντέρης: «Εχουμε την πρώτη σοβαρή ήττα του Καραμανλή από τότε που έγινε αρχηγός της Ν.Δ.».

*Διαμαντοπούλου: «Και νίκη του Παπανδρέου».

*Πρετεντέρης: «Σήμερα η βραδιά έχει κι ένα δεύτερο νικητή, το ΛΑΟΣ. Το ΛΑΟΣ ξαφνικά διπλασιάζει τα ποσοστά του και πρέπει… συγνώμη κύριε Καφετζόπουλε έχει και τον τρίτο νικητή, το χάλκινο μετάλλιο στους Οικολόγους, οι οποίοι ναι μεν δεν τα πήγανε όπως δείχνανε οι δημοσκοπήσεις αλλά πάντως μπαίνουν στην Ευρωβουλή. Αλλά να μείνω λίγο στο ασημένιο».

*Τσίμας: «Δεν διπλασίασε το ΛΑΟΣ τα ποσοστά του».

*Πρετεντέρης: «Κύριε Τρεμόπουλε, δεν πήγατε και πολύ καλά σήμερα».

*Τρεμόπουλος: «Από το 1% στο 4%, ανεβήκαμε 400%».

*Νικολακόπουλος: «Στη Θεσσαλονίκη απ’ ό,τι φαίνεται σας περνάει το κόμμα Παπαθεμελή-Ζουράρι».

*Τρέμη: «Σαν κόμμα παρουσιάζετε μία μεγάλη ανομοιογένεια κι αυτό είναι μειονέκτημα».

*Πρετεντέρης: «Η αριστερά μπορεί να μην ελέγχεται για διαφθορά σε εθνικό επίπεδο, σε τοπικό όμως ελέγχεται».

*Πρετεντέρης: «Κύριε Πλεύρη, καλά πήγαμε ε; Το αποδίδετε, στους λαθρομετανάστες; Κάνατε άλμα».

Καλά και κακά άκρα

Πρώτη ίσως φορά, τα ΜΜΕ επιδόθηκαν συστηματικά στη διαμόρφωση των συσχετισμών όχι μόνο μεταξύ των δύο κομμάτων εξουσίας, αλλά και μεταξύ των μικρότερων δυνάμεων. Ηταν προφανές ότι η νεανική εξέγερση του Δεκέμβρη και -κυρίως- η δημοσκοπικά καταγεγραμμένη έκταση της αρχικής επιδοκιμασίας των «βιαιοτήτων» από ένα υπολογίσιμο τμήμα της κοινής γνώμης έθεταν επί τάπητος το ζήτημα της διαχείρισης της συσσωρευμένης κοινωνικής οργής.

Η δυσφορία μιας μεγάλης μερίδας του πληθυσμού για τις ανθρωποφάγες επιπτώσεις και τις σκανδαλώδεις αποφύσεις του νεοφιλελευθερισμού έπρεπε να καναλιζαριστεί προς τα σωστά «άκρα», έτσι ώστε ν’ αποφευχθεί ο μετασχηματισμός της σ’ ένα ριζοσπαστικό διεκδικητικό κίνημα.

**Προνομιακός αποδέκτης αυτής της παρέμβασης υπήρξε κυρίως το ΛΑΟΣ, που μετατράπηκε εν μια νυκτί στο αγαπημένο πουλέν των ΜΜΕ του «μεσαίου χώρου». Χαρακτηριστικό δείγμα, η υμνητική συνέντευξη της Νίκης Τζαβέλα από το «Βήμα» (24/5/09).

*Η επικεφαλής του ψηφοδελτίου του Καρατζαφέρη «στριμώχτηκε» εκεί με ερωτήσεις του τύπου «ως έμπειρη οικονομολόγος θεωρείται [sic] ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει σωστά την οικονομική κρίση;», το δυσκολότερο δε ερώτημα στο οποίο εκλήθη ν’ απαντήσει ήταν: «Πώς συμβιβάζεστε εσείς, μια φιλελεύθερη κεντροδεξιά και κοσμοπολίτισσα, με το ΛΑΟΣ που πρεσβεύει τον εθνοκεντρισμό;»

* Ο χαρακτηρισμός του ΛΑΟΣ ως ακροδεξιού θεωρείται, άλλωστε, πια «εξτρεμισμός» από τη συντριπτική πλειοψηφία των διαμορφωτών της κοινής γνώμης. Μετά τις εκλογές, μια ανάλογη τάση παρατηρείται δε και όσον αφορά τον χαρακτηρισμό των αδελφών ευρωπαϊκών κομμάτων, που μέχρι προ τινος αποκαλούνταν «ακροδεξιά», «ρατσιστικά» ή «φασιστικά».

Τώρα μεταβαπτίζονται σε απλούς «ευρωσκεπτικιστές», που τυγχάνει να «επικεντρώνουν την πολιτική τους στο μεταναστευτικό» (ΝΕΤ 9/6).

* Θα μπορούσε, βέβαια, κανείς να ισχυριστεί πως η στρατηγική της ενιαίας «πολυκατοικίας» με τη Ν.Δ. έχει καταστήσει μακρινό παρελθόν την περίοδο που ιδεολογικός ηγέτης του κόμματος ήταν ο «φίρερ» Πλεύρης. Μεγάλο λάθος. Στην πραγματικότητα, απ’ τις αρχές της χρονιάς ο ΛΑΟΣ και ο ηγέτης του έχουν κλιμακώσει την ξενόφοβη, αντισημιτική, αντικομμουνιστική ρητορεία τους, τα ΜΜΕ κάνουν όμως πως δεν την παίρνουν χαμπάρι.

* Τυπικό δείγμα η διακήρυξη του ίδιου του Καρατζαφέρη, στην πανελλήνια συνδιάσκεψη της νεολαίας του στα Καμένα Βούρλα (25/4/09), ότι «η ελληνική ψυχή, το ελληνικό πνεύμα, για να μπορέσει να επιβιώσει μέσα στους αιώνες, χρειάζεται δύο ποδάρια που να ακουμπάνε στις δύο όχθες του Αιγαίου».

Τόσο η φιλοπόλεμη διακήρυξη του αρχηγού όσο και οι ιαχές των συγκεντρωμένων («Μεγάλη Ελλάς, το όραμα για μας») προβλήθηκαν από το «ΤΗΛΕΑΣΤΥ». Παρά το «πιασάρικο» θέμα, κανένα ιδιωτικό κανάλι δεν αξιώθηκε όμως ν’ ασχοληθεί μαζί τους.

**Ανάλογη παρέμβαση των ΜΜΕ σημειώθηκε και απέναντι στις δυνάμεις της αριστεράς. Ηδη μέσα στο Δεκέμβρη ανατράπηκε πλήρως ο μιντιακός συσχετισμός που, από τις αρχές του ’90 και με βραχύβιες μόνο εξαιρέσεις, ευνοούσε κατά κανόνα τον «επικοινωνιακότερο» ΣΥΝ απέναντι στο «απολιθωμένο» ΚΚΕ. Είδαμε έτσι ξαφνικά το κόμμα της κυρίας Παπαρήγα να προβάλλεται ομόθυμα, ακόμη κι από ΜΜΕ με άκρως αντικομμουνιστική παράδοση, σαν η «καλή», «φερέγγυα» και (κυρίως) «υπεύθυνη» εκδοχή της αριστεράς, την ίδια στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ στοχοποιούνταν με βάση την πιο κλασική επιχειρηματολογία περί «αναρχοκομμουνισμού» και καλούνταν διαρκώς ν’ απολογηθεί για τη δημοσκοπική κάμψη του – σε σχέση όχι με τα πραγματικά ποσοστά του το 2007, αλλά με το εξίσου δημοσκοπικό «μπουμ» της άνοιξης του 2008.

* Ο αντιευρωπαϊσμός μιας συνιστώσας του ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε έτσι σε μείζονα «αδυναμία» του ψηφοδελτίου του, τη στιγμή που οι αντίστοιχες απόψεις του ΚΚΕ όχι μόνο δεν θεωρούνταν προβληματικές αλλά, αντίθετα, επιβραβεύονταν ως δείγμα «συνέπειας».

* Μόνο στην τελευταία φάση πριν από τις εκλογές δέχτηκε κάποιες επιθέσεις το ΚΚΕ, και δη στο μαλακό του υπογάστριο: την αδιαφανή επιχειρηματική δραστηριότητά του. Κι εδώ όμως, πλην του συνήθους Πάγκαλου, τον τόνο τον έδωσε κυρίως το ΛΑΟΣ, που διεκδικεί από το κόμμα της κυρίας Παπαρήγα ένα τμήμα του «ελληνοκεντρικού» (και συνάμα βαθιά κομφορμιστικού) ευρύτερου ακροατηρίου του.

Advertisements

~ από dikaiomatansyn στο 13 Ιουνίου, 2009.