Μέχρι να καταργηθούν οι στρατοί…

άρθρο του Πέτρου Καλκανδή, μέλους της γραμματείας του Τμήματος Δικαιωμάτων του ΣΥΝ, στην Αυγή (13.7.2008)

Η υποχρεωτική στράτευση για τους νέους αποτελεί μια τομή στη ζωή τους. Ο νέος αναστέλλει την προσωπική και κοινωνική ζωή του, ενώ περιστέλλονται τα πολιτικά του δικαιώματα και οι ελευθερίες.
Ο στρατός, πέρα από την επίσημη λειτουργία του, αυτή της «εθνικής» άμυνας, αποτελεί έναν ιδεολογικό μηχανισμό που έχει τη δυνατότητα να επιβάλει αξίες όπως η πειθαρχία και η υπακοή, να προβάλει πολιτισμικά πρότυπα και τη δική του αισθητική.

Η απόκρουση αυτού του αντιδραστικού ρόλου, που ουσιαστικά θέλει να δημιουργήσει «πειθαρχημένους» πολίτες, απαιτεί αλλαγές στο στρατιωτικό νομοθετικό πλαίσιο για κληρωτούς, επαγγελματίες οπλίτες και αξιωματικούς, παράλληλα με την ανάπτυξη κοινωνικών κινημάτων με αντιεθνικιστικό και αντιμιλιταριστικό προσανατολισμό.

Μια μεταρρύθμιση που δεν ήρθε ποτέ

Η μείωση της στρατιωτικής θητείας δεν ακολουθήθηκε από την απαραίτητη δέσμη μέτρων. Αν και θετική, περισσότερο χρησιμοποιήθηκε για ψηφοθηρικούς λόγους παρά οδήγησε σε μια συνολική μεταρρύθμιση στο στράτευμα και στο πλαίσιο στράτευσης. Η διατήρηση του αριθμού των στρατοπέδων, η συνέχιση ύπαρξης στρατοπέδων με απάραδεκτες συνθήκες διαβίωσης, χωρίς καμία ασφάλεια για το προσωπικό, η συνέχιση της σπατάλης υπέρογκων ποσών από τον κρατικό προυπολογισμό για στρατιωτικές δαπάνες, η αναπαραγωγή αντιδραστικών και εθνικιστικών ιδεολογημάτων, η ρουσφετολογική αντίληψη, καταδεικνύουν το εύρος των αλλαγών που απαιτούνται.

Η μείωση της θητείας συνοδεύτηκε από εντατικοποίηση της στρατιωτικής ζωής των οπλιτών, με αποτέλεσμα την όλο και πιο έντονη ψυχοσωματική επιβάρυνσή τους. Ελάχιστες άδειες για την παραμεθόριο, πολλές υπηρεσίες είναι ο κανόνας. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, αυτή η κατάσταση μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά για οπλίτες που αντιμετωπίζουν ψυχολογικά προβλήματα, τα οποία «ξεφεύγουν» κατά την κατάταξη. Η αύξηση των αυτοτραυματισμών και των αυτοκτονιών, οφείλεται και σε αυτόν τον παράγοντα.

Η κατάσταση των στρατοπέδων ή των φυλακίων, κυρίως στην παραμεθόριο, είναι συχνά απαράδεκτη. Πολλά από αυτά δεν πληρούν ούτε τις στοιχειώδεις προδιαγραφές, αποτελώντας βασικό υπόβαθρο για πολλά από τα θανάσιμα ή μη ατυχήματα που συμβαίνουν στον ελληνικό στρατό.

Είναι απαραίτητη λοιπόν η ετήσια δημοσιοποίηση των ατυχημάτων και αυτοκτονιών, των πορισμάτων των ερευνών και των μέτρων που λήφθηκαν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Εναλλακτική κοινωνική θητεία

Δικαίωμα κάθε νέου είναι να επιλέξει τη θητεία που θα υπηρετήσει. Είτε στρατιωτική είτε ισόχρονη κοινωνική εναλλακτική ενώ βέβαια πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ακόμα και χώρες με πιο επισφαλές εσωτερικό και εξωτερικό περιβάλλον από τη δική μας, όπως η Αλβανία έχουν αποφασίσει την κατάργηση της υποχρεωτικής στράτευσης. Η παντελής έλλειψη ενημέρωση των στρατευσίμων για τη δυνατότητά τους να πραγματοποιήσουν εναλλακτική θητεία και η διπλάσια διάρκεια αυτής, της προσδίδουν τιμωρητικό χαρακτήρα στο πρότυπο στρατιωτικοποιημένων κοινωνιών, όπως η Κύπρος και το Ισραήλ. Η πρόσφατη επιβολή ποινής τριετούς φυλάκισης χωρίς αναστολή στον αντιρρησία συνείδησης Λαζαρο Πετρομελίδη, δείχνει ότι η χώρα μας παραμένει πολύ μακριά από την αναγνώριση του δικαιώματος στην άρνηση στράτευσης.

Δημοκρατικά δικαιώματα για τους φαντάρους

Όλα τα παραπάνω επιβαρύνονται από την έλλειψη θεσμοθετημένου τρόπου εκπροσώπησης των στρατιωτών και έκφρασης των αιτημάτων τους. Σε συνδυασμό με την έλλειψη επίσημης ενημέρωσης για τα δικαιώματα των στρατευμένων, οδηγούμαστε σε ένα ασφυκτικά αντιδημοκρατικό πλαίσιο λειτουργίας. Έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι όποτε λειτούργησαν πρωτοβουλίες στρατευμένων για ζητήματα ασφάλειας, υπηρεσιών ή και αυθαιρεσιών αξιωματικών, είχαμε περιορισμό αρνητικών φαινομένων και «επιστροφή της λογικής»! Ειναι λοιπόν απαραίτητη η δημιουργία επιτροπών στρατευμένων με τετοιες αρμοδιότητες. Ακόμα η θεσμοθέτηση «Συνηγόρου του οπλίτη», μιας ανεξάρτητης αρχής στην οποία θα απευθύνονται οι φαντάροι προκειμένου να ενημερώνονται για τα δικαιώματα τους ή να κάνουν συγκεκριμένες καταγγελίες, θα αποτελούσε ένα σαφές μήνυμα ότι στρατιωτική και πολιτική ηγεσία δεν υιοθετούν παρωχημένες αντιλήψεις που θέλουν τον στρατό «άβατο». Η θεσμοθέτηση ανώτατου ημερήσιου ορίου ωρών υπηρεσίας-εργασίας για τους στρατευμένους, όπως συμβαίνει και για το επαγγελματικό προσωπικό, η κατάργηση στρατοπέδων στις μεγάλες πόλεις και περιττών «βυσματικών» υπηρεσιών (όπως ο λόχος ΕΠΥΕΘΑ), η ορθολογικοποίηση του συστήματος μεταθέσεων (η Κόνιτσα δεν θεωρείται παραμεθόριος!), καθώς και η καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών όσων εργαζόμενων οπλιτών αναγκάζονται να διακόψουν την εργασία τους για να καταταγούν, αποτελούν βασικούς άξονες για τη δημοκρατική μεταρρύθμιση της θητείας, ενώ θα επιτρέψουν και την περαιτέρω μείωση του χρόνου στράτευσης.

Και αν όλα τα παραπάνω συμβαίνουν σε πολίτες που υπηρετούν για ένα χρόνο, ο τρόπος που αντιμετωπίζει η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία τους επαγγελματίες μόνο δημοκρατικός δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Η απαγόρευση συνδικαλιστικής έκφρασης των επαγγελματιών δεν μπορεί εύκολα να εξηγηθεί…

Τέλος, πρέπει αν αναφερθεί ότι συχνά παρατηρούνται έντονα φαινόμενα ρατσιστικών συμπεριφορών απέναντι σε αλλόθρησκους ή αλλοεθνείς ή ακόμα και εκφράσεις εθνικιστικού χαρακτήρα που ευνοούνται ή εκπορεύονται και από στρατιωτικούς. Αν και η ίδια η φύση του στρατού έχει τέτοια χαρακτηριστικά, θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι κινούνται εκτός δημοκρατικού πλαισίου και ότι η αναπαραγωγή τους, ειδικά από το επαγγελματικό προσωπικό, θα σημαίνει αποπομπή από το στράτευμα.

«Ειρηνευτικές αποστολές»

Ο πόλεμος ως πρακτική επίλυσης των διακρατικών διαφορών, η οποία εξάλλου σημαίνει και ένταση της καταστολής στο εσωτερικό των κοινωνιών, είναι καταδικαστέος. Είμαστε αντίθετοι στη συμμετοχή της χώρας μας στους πολέμους της νέας εποχής, καθώς και στις «ειρηνευτικές αποστολές», όπως πολλές φορές τις παρουσιάζουν. Η ύπαρξη ρητής συνταγματικής απαγόρευσης της συμμετοχής των ενόπλων δυνάμεων σε επιχειρήσεις εκτός συνόρων, καθώς και της παροχής διευκολύνσεων σε ξένα στρατεύματα (διέλευση στρατών, χρήση βάσεων, υποδομών κ.λπ.) μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο αντίβαρο στη σύγχρονη στρατοκρατική πολιτική, παράλληλα με το κλείσιμο όλων των Αμερικανικών-Νατοϊκών, και λοιπών συμφερόντων, βάσεων στην Ελλάδα και τη διάλυση του ΝΑΤΟ.

Advertisements

~ από dikaiomatansyn στο 26 Ιουλίου, 2008.

 
Αρέσει σε %d bloggers: